Πώς να διαχειριστείς την προδοσία και να αποκαταστήσεις την εμπιστοσύνη στη σχέση
Κατανόηση της απιστίας και των επιπτώσεών της
Η απιστία αποτελεί μία από τις πιο τραυματικές εμπειρίες που μπορεί να βιώσει ένα άτομο μέσα σε μία ερωτική, συντροφική, ρομαντική σχέση καθώς δημιουργεί ένα βαθύ ρήγμα στην εμπιστοσύνη μεταξύ των συντρόφων και ένα πληγωτικό αίσθημα προδοσίας. Όταν η απιστία συμβαίνει, οι συνέπειες είναι σοβαρές και καθοριστικές για το μέλλον του ζευγαριού.
Στόχος αυτού του άρθρου είναι να κατανοήσεις την έννοια της απιστίας, να διαβάσεις για τα αίτια και τις ψυχολογικές επιπτώσεις της, να μάθεις για τους τρόπους διαχείρισής της, αλλά και πώς μπορεί να αποκατασταθεί ξανά η εμπιστοσύνη στο ζευγάρι.
Το άρθρο αυτό αφορά ζευγάρια που έχουν αποφασίσει να είναι αποκλειστικά μαζί και όχι ζευγάρια που έχουν πολυσυντροφική ή ανοιχτή σχέση.
Ενδείξεις απιστίας και είδη απιστίας
Η απιστία, αν και συχνά παραμένει κρυφή, αφήνει πίσω της ενδείξεις που ο/η σύντροφος μπορεί να παρατηρήσει. Αυτές συχνά ξεκινούν με μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά του/της συντρόφου, που αρχικά μπορεί να φαίνονται αθώες ή να αποδίδονται στο άγχος ή στην κούραση. Ένα από τα πιο συχνά σημάδια απιστίας είναι η αυξημένη μυστικότητα: η ξαφνική προστασία του κινητού τηλεφώνου, η διαγραφή μηνυμάτων ή το κλείδωμα εφαρμογών. Επίσης, μπορεί να παρατηρηθεί απόσταση στη συναισθηματική και σεξουαλική ζωή του ζευγαριού, με μείωση της οικειότητας, ψυχρότητα ή απουσία ενδιαφέροντος. Επιπλέον, ο/η άπιστος/η σύντροφος μπορεί να γίνεται αμυντικός/η ή να επιτίθεται όταν τίθενται ερωτήσεις για τις κινήσεις του/της, ενώ παράλληλα εμφανίζονται ανεξήγητες απουσίες ή «υπερωρίες» στη δουλειά. Άλλα προειδοποιητικά σημάδια είναι η απότομη αλλαγή εμφάνισης ή ενδιαφέροντος για το πώς δείχνει, η συναισθηματική αποστασιοποίηση, και η εμφάνιση υποψιών ότι κάτι «τρέχει» χωρίς σαφή απόδειξη, δημιουργώντας ανασφάλεια και σύγχυση στο άλλο μέλος της σχέσης.
- Η Μαρία παρατήρησε ότι ο σύντροφός της άρχισε ξαφνικά να κλειδώνει το κινητό του και να εργάζεται «υπερωρίες» χωρίς προειδοποίηση. Η συναισθηματική τους σύνδεση άρχισε να εξασθενεί και οι κοινές στιγμές μειώθηκαν σημαντικά.
Τα βασικότερα είδη απιστίας βάση του περιεχομένου, της διάρκειας και του κινήτρου είναι:
Συναισθηματική / ρομαντική απιστία
- Όταν αναπτύσσεται συναισθηματικός δεσμός με κάποιο άλλο άτομο εκτός σχέσης.
- Μπορεί να περιλαμβάνει επικοινωνία, φλερτ, μοίρασμα προσωπικών σκέψεων και συναισθημάτων.
- Συχνά χωρίς σεξουαλική επαφή, αλλά με έντονη συναισθηματική οικειότητα.
- Μπορεί να βιωθεί ως βαθιά προδοσία, ειδικά αν το άτομο αποσύρεται συναισθηματικά από την πρωταρχική σχέση του.
Σεξουαλική απιστία
- Εμπλοκή σε σεξουαλική επαφή εκτός της πρωταρχικής σχέσης χωρίς απαραίτητα συναισθηματική σύνδεση.
- Μπορεί να είναι μεμονωμένο γεγονός (one night stand) ή επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά (sex buddies / sex partners / friends with benefits).
- Θεωρείται η “κλασική” μορφή απιστίας, η οποία κλονίζει την εμπιστοσύνη και σπάει τη συμφωνία της αποκλειστικότητας.
Ψηφιακή / Διαδικτυακή απιστία
- Περιλαμβάνει ερωτικά μηνύματα, sexting, cyber sex, video calls, περιήγηση σε dating apps ή ερωτικά chats.
- Μπορεί να υπάρχει σεξουαλική διέγερση ή/και συναισθηματική εμπλοκή.
- Δημιουργεί αμφισημίες: «Αν δεν υπάρχει φυσική επαφή, είναι απιστία;»
- Συχνά χαρακτηρίζεται ως παράλληλη online ζωή.
Απιστία με πρώην σύντροφο
- Η εμπλοκή με άτομο από το παρελθόν (π.χ. πρώην σύντροφο).
- Συνδυάζει νοσταλγία, οικειότητα και παλιά συναισθήματα.
- Μπορεί να «μεγεθύνει» το πλήγμα της προδοσίας, καθώς περιλαμβάνει προϋπάρχον παρελθόν.
Μακροχρόνια παράλληλη σχέση
- Όταν ένας/μία από τους δύο συντρόφους διατηρεί διπλή ζωή, με σταθερή δεύτερη σχέση (συχνά εν αγνοία και των δύο πλευρών).
- Περιλαμβάνει συναισθηματική και σεξουαλική εμπλοκή.
- Χαρακτηρίζεται από χρόνια απόκρυψη, ψέματα και χειριστικές συμπεριφορές.
- Ιδιαίτερα καταστροφική μορφή απιστίας για τον/την σύντροφο που το ανακαλύπτει.
Απιστία λόγω εθισμού στο σεξ ή στη ρομαντική διέγερση
- Οι σεξουαλικές ή συναισθηματικές εμπλοκές σχετίζονται με επαναλαμβανόμενη ανάγκη διέγερσης ή/και έλεγχο συμπεριφοράς.
- Μπορεί να είναι αποτέλεσμα σεξουαλικού καταναγκασμού και όχι απαραίτητα απόρριψη του/της συντρόφου.
Εκδικητική απιστία
- Πραγματοποιείται ως αντίδραση σε προηγούμενη προδοσία, π.χ. «μου το έκανε, του/της το ανταποδίδω».
- Δεν έχει απαραίτητα επιθυμία σύνδεσης με άλλο άτομο, αλλά σκοπό να πληγωθεί αυτός/η που αρχικά πρόδωσε.
Σιωπηρή ή “αποδεκτή” απιστία
- Υπάρχει σε σχέσεις όπου δεν έχουν τεθεί σαφή όρια ή υπάρχει σιωπηρή αποδοχή κάποιας μορφής εξωσυζυγικής συμπεριφοράς.
- Π.χ. σχέση εξ αποστάσεως, «ανοικτή ανοχή» αρκεί να μην μαθευτεί, αδυναμία των συντρόφων στην πρωταρχική σχέση να χωρίσουν.
Γιατί συμβαίνει η απιστία – Αίτια και κίνητρα
Η απιστία αφορά ζευγάρια που έχουν αποφασίσει ότι θέλουν να είναι αποκλειστικά μαζί. Πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο και δεν είναι πάντοτε αποτέλεσμα έλλειψης αγάπης ή έλξης προς τον/τη σύντροφο. Τις περισσότερες φορές πηγάζει από βαθύτερα και πιο σύνθετα αίτια.
Πολλοί άνθρωποι βρίσκουν διέξοδο σε ένα τρίτο πρόσωπο λόγω ανικανοποίητων αναγκών μέσα στη σχέση, όπως η έλλειψη επικοινωνίας, τρυφερότητας ή σεξουαλικής σύνδεσης. Άλλες φορές, το κίνητρο είναι η ανάγκη για επιβεβαίωση, ενίσχυση της αυτοεκτίμησης ή διαφυγή από το άγχος της καθημερινότητας. Σε κάποιες περιπτώσεις η απιστία συμβαίνει ως αντίδραση σε προηγούμενη αθέτηση υποσχέσεων, σε συναισθηματική απόσυρση ή σε υποβόσκουσα δυσαρέσκεια.
Σχεδόν πάντα ενεργοποιούνται μηχανισμοί άμυνας για να διαχειριστεί το άτομο εσωτερικές συγκρούσεις ανάμεσα στις επιθυμίες του, τις αξίες του και τη δέσμευση του στον/στη σύντροφο. Μερικά παραδείγματα μηχανισμών άμυνας:
- Δεν είναι κάτι σοβαρό. Δεν χρειάζεται να το σκέφτομαι συνέχεια. (Απώθηση)
- “Δεν είναι απιστία, αφού δεν υπάρχει συναίσθημα”, Αν δεν το μάθει, δεν υπάρχει πρόβλημα”. (Άρνηση)
- “Μάλλον κι εκείνος/η κάτι κρύβει”. (Προβολή)
- “Με αυτό το άτομο νιώθω ζωντανός/ή – ο/η σύντροφος μου είναι ψυχρός/ή”. (Εξιδανίκευση και Υποτίμηση)
- “Δεν με καλύπτει ο/η σύντροφος μου, άρα είναι φυσιολογικό να το κάνω”. (Εκλογίκευση)
Οι μηχανισμοί άμυνας δεν σημαίνουν κατ΄ ανάγκη κακή πρόθεση. Αντιθέτως πρόκειται για ασυνείδητες στρατηγικές προστασίας του ψυχισμού. Ωστόσο όταν παραμένουν αδιερεύνητοι εμποδίζουν την αναγνώριση και ανάληψη ευθύνης, την ουσιαστική επικοινωνία και την προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης.
Τέλος, πολιτισμικοί παράγοντες, η δομή της προσωπικότητας, παλαιότερα τραύματα ή το μοντέλο σχέσεων που έχει βιώσει ένα άτομο στην οικογένεια καταγωγής, μπορούν επίσης να δημιουργήσουν συνθήκες ικανές για να απιστήσει.
- Η Ελένη αναγνώρισε στην ατομική της ψυχοθεραπεία, ότι απάτησε τον σύντροφό της, επειδή ένιωθε συναισθηματικά παραμελημένη – κάτι που της θύμισε, πώς ένιωθε στη δική της οικογένεια, όταν ήταν μικρή. Στην πορείας της θεραπείας της συνειδητοποίησε ότι επιλέγει συντρόφους που την παραμελούν, καθώς της είναι πολύ “οικείο” ως τρόπος σύνδεσης.
Ψυχολογικές επιπτώσεις για τον/τη σύντροφο που δέχεται την απιστία
Η αποκάλυψη μιας απιστίας μπορεί να κλονίσει ανεπανόρθωτα τον/τη σύντροφο που δέχεται την απιστία. Το αίσθημα της προδοσίας είναι βαθύ και συναισθήματα σοκ, άρνησης, θυμού εναλλάσσονται με μεγάλη ένταση. Σταδιακά εμφανίζονται συναισθήματα ζήλειας, ανασφάλειας, απώλειας αυτοεκτίμησης, καθώς το άτομο παλεύει να κατανοήσει αν έφταιξε σε κάτι ή αν δεν ήταν αρκετό στη σχέση.
Οι σκέψεις γύρω από το τρίτο πρόσωπο, την κρυφή σχέση ή τη διπλή ζωή του άλλου συντρόφου μπορεί να προκαλέσουν εμμονικές σκέψεις, συνεχή σύγχυση, διαταραχές στον ύπνο. Πολλά άτομα βιώνουν συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSD), γνωστό και ως “σύνδρομο προδοσίας”. Το γκρέμισμα της εμπιστοσύνης είναι η αρχή για μία βαθιά κρίση στην ίδια τη σχέση.
Σε τέτοιες στιγμές η ψυχολογική υποστήριξη είναι ιδιαίτερα βοηθητική. Η διαχείρηση της απιστίας απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς, αλλά κυρίως υποστήριξη στο συναισθηματικό χάος που αρχικά κυριαρχεί. Στο psy4you.gr μπορείς να βρεις το πλαίσιο που χρειάζεσαι, καθώς η ψυχολόγος Κατερίνα Τζιωρίδου είναι πιστοποιημένη συστημική ψυχοθεραπεύτρια ζευγαριών και είναι εκεί για να σε ακούσει και να παρέμβει στην κρίση χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα θεραπευτικά εργαλεία. Μπορείς να κλείσεις άμεσα ραντεβού καλώντας στα 2310 834 657 και 698 802 4386 ή να στείλεις μήνυμα στο info@psy4you.gr.
- Η Δήμητρα μετά την αποκάλυψη της απιστίας άρχισε να αμφισβητεί όχι μόνο τη σχέση, αλλά και την προσωπική της αξία. Είχε έντονες κρίσεις πανικού και απέφευγε κοινωνικές επαφές.
- Ο Γιώργος βρισκόταν σε μία συνεχή άρνηση από τη στιγμή που ανακάλυψε ότι η σύντροφος του έχει κάνει σεξ με τρίτο πρόσωπο έξω από τη σχέση.
Ψυχολογικές επιπτώσεις για τον/τη σύντροφο που διαπράττει την απιστία
Αν και συχνά υποτιμάται, ο/η σύντροφος που απατά βιώνει επίσης έντονες εσωτερικές συγκρούσεις, πολύ περισσότερο δε όταν η απιστία αποκαλύπτεται. Κυριαρχούν ενοχές, ντροπή και βαθιά σύγκρουση ανάμεσα στην επιθυμία και τη δέσμευση. Η προδοσία της πίστης και της εμπιστοσύνης προκαλεί έντονη γνωστική ασυμφωνία: από τη μία η επιθυμία για διατήρηση τη σταθερότητας της συντροφικής σχέσης / του γάμου και από την άλλη η μυστικοπάθεια, τα ψέματα, η διπλή ζωή.
Πολλοί άνθρωποι βιώνουν ένα βαθύ συναισθηματικό ρήγμα μέσα τους, καθώς αισθάνονται ότι παραβιάζουν προσωπικές και ηθικές τους αξίες. Άλλοι πάλι νιώθουν παγιδευμένοι σε μια κατάσταση που δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν. Όταν το άτομο που διέπραξε την απιστία μετανιώνει, εμφανίζονται έντονα συναισθήματα άγχους, αλλά και φόβου για το ενδεχόμενο χωρισμού ή διαζυγίου. Σε άλλες περιπτώσεις, ειδικά όταν η απιστία λειτουργεί ως διέξοδος σε προσωπική κρίση, η αποκάλυψη της πράξης οδηγεί σε εσωτερικό χάος και ανάγκη για επαναπροσδιορισμό του εαυτού.
Η ανάληψη ευθύνης και η προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης μπορεί να αποδειχθούν εξίσου απαιτητικές και ψυχολογικά φορτισμένες όσο και η αποκάλυψη ή η παραδοχή της απιστίας.
- Η Κατερίνα αισθάνεται εγκλωβισμένη ανάμεσα στον σύζυγό της και τη νέα σχέση που έχει εδώ και μερικούς μήνες. Νιώθει από τη μία ενοχές και από την άλλη ευτυχισμένη που έχει βρει έναν άνθρωπο που της δίνει χρόνο, νοιάζεται για εκείνη και την σκέφτεται συνεχώς.
- Ο Κώστας μίλησε ανοιχτά στη σύντροφό του για το one night stand που είχε πρόσφατα και θέλει να κάνουν μια ειλικρινή συζήτηση γύρω από το τι τον οδήγησε σε αυτό και πώς το σηματοδοτεί ο ίδιος ως πράξη.
Διαχείριση της προδοσίας και αποκατάσταση της χαμένης εμπιστοσύνης
Το αρχικό σοκ – Πρώτες ενέργειες μετά την αποκάλυψη
Η στιγμή της αποκάλυψης της απιστίας αποτελεί ένα ισχυρό ψυχολογικό σοκ. Είτε αποκαλύπτεται τυχαία είτε ο/η σύντροφος που έχει απατήσει αποφασίζει να το πει, το άτομο που μαθαίνει την αλήθεια μπορεί να νιώσει ότι καταρρέει ο κόσμος. Οι αρχικές αντιδράσεις μπορεί να είναι πάγωμα, ξεσπάσματα θυμού ή κλάμματα, άρνηση αποδοχής της πραγματικότητας, αίσθημα απόγνωσης, παρόρμηση χωρισμού “εδώ και τώρα”. Το ρήγμα στην εμπιστοσύνη είναι ακαριαίο και η αίσθηση εξαπάτησης και προδοσίας πολύ ισχυρή.
Σε αυτή τη φάση είναι πολύ σημαντικό να μην υπάρξουν παρορμητικές ενέργειες και να μη παρθούν κανενός είδους αποφάσεις. Χρειάζεται χρόνος για αποκλιμάκωση των κατακλυσμιαίων συναισθημάτων, αυτοφροντίδα και σταδιακή επεξεργασία του τι συμβαίνει. Η απομάκρυνση για λίγες μέρες σίγουρα μπορεί να λειτουργήσει βοηθητικά. Είναι χρήσιμο να αναζητηθεί βοήθεια από σύμβουλο σχέσης (στο psy4you.gr είμαστε εδώ για σένα – μη διστάσεις να επικοινωνήσεις άμεσα). Το φιλικό περιβάλλον είναι επίσης πολύ σημαντικό για να στηρίξει, ωστόσο να σημειωθεί ότι πολλές φορές πυροδοτεί και περισσότερες εντάσεις, καθώς λειτουργεί μεροληπτικά και όχι ουδέτερα.
Κάτι άλλο που βοηθάει πολύ είναι η τήρηση ημερολογίου, όπου μπορεί να καταγράφονται τα συναισθήματα, οι σκέψεις, οι προβληματισμοί, έτσι ώστε να υπάρχει μια πρώτη συναισθηματική αποσυμφόρηση και οργάνωση της σκέψης. Το αρχικό σοκ δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμο, όμως η αναγνώρισή του ως φυσιολογική αντίδραση είναι το πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
- Η Λένα μετά την αποκάλυψη της απιστίας αποφάσισε να μετακομίσει προσωρινά σε φίλη της και άρχισε άμεσα ατομική ψυχοθεραπεία. Παράλληλα πρότεινε στον σύντροφό της να ξεκινήσουν θεραπεία ζεύγους, πριν αποφασίσουν για το μέλλον της σχέσης τους.
Μένω ή φεύγω – Αποφασίζοντας με ψυχραιμία
Η αποκάλυψη της απιστίας φέρνει πολύ συχνά ένα αμείλικτο ερώτημα στην επιφάνεια: Μένω ή φεύγω; – ένα ερώτημα που κυριαρχεί στη σκέψη του/της απατημένου/ης συντρόφου συνοδευόμενο από έντονη συναισθηματική φόρτιση, θλίψη, θυμό και απογοήτευση. Η απώλεια της εμπιστοσύνης, η παραβίαση των ορίων της σχέσης και ο ψυχικός πόνος της προδοσίας μπορεί να κάνουν την ιδέα του χωρισμού να μοιάζει μονόδρομος. Ωστόσο, μια τόσο σημαντική απόφαση χρειάζεται χρόνο, σταθερότητα και ξεκαθάρισμα των προσωπικών αναγκών και αξιών.
Είναι σημαντικό να αξιολογηθεί η ποιότητα της σχέσης πριν και μετά την απιστία, η ειλικρίνεια και η συνολική στάση του μέλους που έχει απατήσει, η διάθεσή του να αναλάβει ευθύνη, καθώς και το αν υπάρχει πραγματική μεταμέλεια και επιθυμία για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Παράλληλα η απατημένη πλευρά χρειάζεται να συνδεθεί με τον εαυτό του/της, να αναλογιστεί τι αντέχει, τι θέλει, και τι θεωρεί ότι μπορεί να ξαναχτιστεί. Δεν υπάρχει σωστή ή λάθος απόφαση – κάθε ζευγάρι και κάθε σχέση είναι μοναδική. Σε αυτή την κρίσιμη φάση η ατομική θεραπεία και/ή η θεραπεία ζεύγους μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά προσφέροντας ένα ασφαλές πλαίσιο στο οποίο μπορούν να διερευνηθούν οι επιλογές χωρίς πίεση και με σεβασμό στις ανάγκες και των δύο πλευρών.
- Ο Θάνος, παρότι ένιωθε προδομένος, αποφάσισε να παραμείνει και να δουλέψει μαζί με τη σύντροφό του στη θεραπεία ζεύγους. Ήθελε πρώτα να κατανοήσει τι είχε συμβεί και μετά να αποφασίσει οριστικά.
Επικοινωνία και ειλικρίνεια – Η συζήτηση μετά την προδοσία
Η πρώτη ουσιαστική συζήτηση μετά την αποκάλυψη της απιστίας αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα, αλλά και πιο καθοριστικά βήματα για το μέλλον της σχέσης. Ο/η απατημένος/η σύντροφος συνήθως έχει πολλά αναπάντητα ερωτήματα, νιώθει θυμό, προδοσία, ματαίωση, ανασφάλεια. Την ίδια στιγμή η πλευρά που διέπραξε την απιστία μπορεί να νιώθει ενοχές, αμηχανία ή άμυνα, ενώ παράλληλα φοβάται ότι οποιαδήποτε λεπτομέρεια θα επιδεινώσει την κατάσταση. Ο ανοιχτός διάλογος με ειλικρίνεια και σεβασμό είναι απαραίτητος, εφόσον υπάρχει διάθεση να επαναπροσδιοριστεί η σχέση.
Η συζήτηση χρειάζεται να γίνει με στόχο την κατανόηση και όχι την τιμωρία. Το μέλος που έχει απατηθεί χρειάζεται να εκφράσει τα συναισθήματά του χωρίς να λογοκρίνει τον πόνο του, και το μέλος που πρόδωσε τη σχέση οφείλει να ακούσει ενεργητικά, να απαντήσει με διαφάνεια και να αναλάβει την ευθύνη των πράξεων του χωρίς υπεκφυγές ή ψέματα. Η παραδοχή της αλήθειας, η μεταμέλεια, η συγγνώμη, και κυρίως η συνέπεια λόγων και πράξεων από εδώ και πέρα αποτελούν βασικά στοιχεία για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Η συμβουλευτική σχέσης και/ή η θεραπεία ζεύγους μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά προσφέροντας ένα ασφαλές περιβάλλον, όπου θα δωθεί χώρος να ειπωθούν δύσκολες αλήθειες, να τεθούν όρια και να ξεκινήσει η διαδικασία επούλωσης. Χωρίς ανοιχτή επικοινωνία και ειλικρίνεια η σχέση κινδυνεύει να παραμείνει παγιδευμένη στη σιωπή, στη δυσπιστία και στην απομόνωση των συντρόφων. Στο psy4you.gr υπάρχει δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας για ραντεβού με την ψυχολόγο Κατερίνα Τζιωρίδου, πιστοποιημένη σύμβουλο σχέσης και θεραπείας ζεύγους.
- Ο Γιάννης και η Εύα αποφάσισαν να γράψουν σε χαρτί όλα όσα ήθελαν να πουν πριν συζητήσουν. Αυτό τους βοήθησε να οργανώσουν τις σκέψεις τους και να προλάβουν ξεσπάσματα θυμού.
Βήματα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης είναι μία αργή και απαιτητική διαδικασία, η οποία απαιτεί δέσμευση, συνέπεια και ειλικρινές κίνητρο και από τους δύο συντρόφους. Δεν γίνεται να έρθει από τη μια μέρα στην άλλη. Η απατημένη πλευρά αναμενόμενα αισθάνεται ανασφάλεια, ζήλεια και ανάγκη υποστήριξης. Η ανάληψη ευθύνης από τον/την άπιστο/η σύντροφο χωρίς δικαιολογίες ή μετατόπιση ευθυνών, η ειλικρινής συγγνώμη, η συναισθηματική επίγνωση και η διαφάνεια σε κάθε μελλοντική ενέργεια και συμπεριφορά αποτελούν τα θεμέλια πάνω στα οποία μπορεί να χτιστεί από την αρχή η εμπιστοσύνη.
Το ζευγάρι χρειάζεται να ορίσει από την αρχή νέους κανόνες και όρια στη σχέση και να δεσμευτεί για την τήρησή τους. Οι ανάγκες και των δύο οφείλουν να επαναπροσδιοριστούν, όπως και οι όροι της συνύπαρξης. Επίσης πολύ σημαντική είναι η κοινή απόφαση να ξεκινήσουν την προσπάθεια από το “σημείο μηδέν”. Δηλ. να αφήσουν πίσω αυτά που έγιναν, αφού δωθεί χώρος και χρόνος για να εκφραστούν όλα τα συναισθήματα και οι σκέψεις γύρω από το συμβάν της απιστίας. Ο ιδανικός χώρος για να δουλευτούν όλα τα παραπάνω είναι η συνεδρία θεραπείας σχέσης. Επικοινώνησε εδώ με την ψυχολόγο Κατερίνα Τζιωρίδου.
- Η Κατερίνα και ο Μάνος ξεκίνησαν θεραπεία ζεύγους με συνεδρίες κάθε τρεις εβδομάδες και συμφώνησαν σε «συμβόλαιο εμπιστοσύνης» για τους επόμενους 6 μήνες, το οποίο περιλάμβανε κοινές δραστηριότητες, διαφάνεια και μηδενική επαφή με το τρίτο πρόσωπο.
Συμπέρασμα
Η απιστία αποτελεί βαθύ ρήγμα σε μια σχέση και δυναμιτίζει το αίσθημα ασφάλειας, σταθερότητας και οικειότητας μεταξύ των συντρόφων. Η προδοσία κατακερματίζει την εμπιστοσύνη και προκαλεί έντονα συναισθήματα – από σοκ και θυμό μέχρι θλίψη και αμφισβήτηση του ίδιου του εαυτού. Ωστόσο η απιστία δεν αποτελεί απαραίτητα και το τέλος της σχέσης. Πολλά ζευγάρια επιλέγουν μέσω της θεραπείας σχέσης να κάνουν μια προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης και των πληγωμένων συναισθημάτων. Επιλέγουν να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους μέσα από ενεργητική ακρόαση, ανοιχτό διάλογο, σεβασμό, ειλικρίνεια. Κάποια άλλα ζευγάρια επιλέγουν να προχωρήσουν χωριστά με σεβασμό και επίγνωση όσων συνέβησαν.
Το σημαντικότερο είναι να αναγνωριστεί η αλήθεια κάθε ανθρώπου: το δικαίωμα να θρηνήσει, να θυμώσει, να διεκδικήσει απαντήσεις, να θέσει όρια και – τελικά – να επιλέξει πώς θα συνεχίσει, με αυτοσεβασμό και εμπιστοσύνη στον εαυτό. Μέσα από την κρίση, μπορεί να αναδυθεί προσωπική ενδυνάμωση και η δυνατότητα δημιουργίας υγιών, αυθεντικών σχέσεων, όπου η πίστη, η αφοσίωση και η διαφάνεια δεν είναι αυτονόητες, αλλά ενεργές επιλογές και κοινές δεσμεύσεις.
- Η Χριστίνα και ο Αλέξανδρος, μετά από ένα χρόνο θεραπείας, περιγράφουν την απιστία όχι ως το τέλος αλλά ως ένα γερό ταρακούνημα. Με νέες δεξιότητες επικοινωνίας και αυξημένη ενσυναίσθηση νιώθουν πως η σχέση τους σήμερα είναι πιο ώριμη και βαθιά από ποτέ.
Συχνές Ερωτήσεις
Για τον/τη σύντροφο που δέχτηκε την απιστία
Πώς μπορώ να ξαναεμπιστευτώ τον/τη σύντροφό μου μετά από μια απιστία;
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί χρόνο, δέσμευση, ειλικρίνεια και διαφάνεια. Αν ο/η σύντροφός σου αναλαμβάνει την ευθύνη, δείχνει μεταμέλεια και δεσμεύεται στη διαδικασία επούλωσης, τότε σταδιακά μπορεί να ξαναχτιστεί η εμπιστοσύνη.
Είναι φυσιολογικό να αισθάνομαι θυμό, ζήλεια και ανασφάλεια;
Απόλυτα. Πρόκειται για έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις μετά από τη ρήξη της εμπιστοσύνης. Μπορεί να βιώνεις κρίση εμπιστοσύνης, θλίψη, σοκ, ακόμη και μετατραυματικό στρες (BTSD). Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση αυτών των συναισθημάτων.
Πρέπει να συγχωρήσω τον/την σύντροφό μου για να συνεχίσουμε;
Η συγχώρεση είναι προσωπική επιλογή. Δεν σημαίνει λήθη ή επιβράβευση της πράξης, αλλά μπορεί να αποτελέσει βήμα προς μία επιθυμητή εξέλιξη τόσο της σχέσης όσο και προσωπική του κάθε συντρόφου.
Πώς να αποφασίσω αν πρέπει να μείνω ή να φύγω από τη σχέση;
Είναι σημαντικό να δεις την ποιότητα της σχέσης συνολικά, αν υπάρχει ειλικρινής μεταμέλεια και αν είσαι ανοιχτός/η στην ιδέα της προσπάθειας νέας προσέγγισης. Η συμβουλευτική σχέσης / θεραπεία ζεύγους μπορούν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Τι να κάνω αν δεν μπορώ να σταματήσω να σκέφτομαι το τρίτο πρόσωπο;
Οι εμμονικές σκέψεις είναι σύνηθες φαινόμενο μετά την αποκάλυψη μιας εξωσυζυγικής σχέσης ή μιας κρυφής παράλληλης σχέσης. Η ατομική θεραπεία και η καθοδήγηση από ψυχολόγο πιστοποιημένο στην ψυχοθεραπεία ζεύγους μπορούν να βοηθήσουν να επεξεργαστείς το τραύμα της προδοσίας.
Για τον/τη σύντροφο που διέπραξε την απιστία
Γιατί απάτησα; Πώς να καταλάβω τα κίνητρά μου;
Η απιστία δεν είναι πάντα απλή. Μπορεί να σχετίζεται με συναισθηματικό κενό, ανικανοποίητες ανάγκες, κρίση ταυτότητας, χαμηλή αυτοεκτίμηση, επιθυμία για αναγνώριση ή και ευκαιριακή αδυναμία. Η ατομική ψυχοθεραπεία μπορεί να σε βοηθήσει να εντοπίσεις τις πραγματικές αιτίες.
Είναι εφικτό να ξαναχτίσω την εμπιστοσύνη;
Ναι, αν είστε και οι δύο πρόθυμοι/ες να είστε απόλυτα ειλικρινείς, να δώσετε χρόνο, να είστε διαφανείς, να μην επαναλάβετε την απιστία και να αναλάβετε πλήρως την ευθύνη χωρίς δικαιολογίες. Η συνέπεια και η αφοσίωση είναι κλειδιά.
Τι να κάνω αν ο/η σύντροφός μου με κατηγορεί συνεχώς;
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης δεν είναι εύκολη. Δείξε υπομονή, άκουσε ενεργά όχι παθητικά, μην αμύνεσαι. Δώσε χώρο στα συναισθήματα του/της συντρόφου σου και ζήτησε υποστήριξη από σύμβουλο σχέσης.
Να αποκαλύψω όλες τις λεπτομέρειες της απιστίας;
Η ανοιχτή επικοινωνία είναι βασική, αλλά χρειάζεται προσοχή. Η καθοδήγηση στα πλαίσια μιας θεραπείας ζεύγους είναι πολύ χρήσιμη, καθώς μπορεί να βοηθήσει και τους δυο σας, ώστε να μη προκληθούν συναισθήματα που πληγώνουν ακόμη περισσότερο.
Πότε μπορώ να περιμένω ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν;
Δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα. Η επούλωση ποικίλει ανάλογα με τη βαρύτητα της προδοσίας, την ειλικρίνεια, την προσπάθεια που καταβάλλεται και το ιστορικό της σχέσης. Χρειάζονται χρόνος, επιμονή, αξιοπιστία και δέσμευση.
διάβασε επίσης
